Naukowa edycja krytyczna „Pism rozproszonych” Zygmunta Glogera w trzech tomach

Projekt Naukowej Edycji Krytycznej „Pism rozproszonych” Zygmunta Glogera jest realizowany przez Książnicę Podlaską im. Łukasza Górnickiego we współpracy z Katedrą Badań Filologicznych „Wschód-Zachód” Uniwersytetu w Białymstoku w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (edycja II; nr rej. projektu: 11H 12 0335 81; kierownik projektu: prof. dr hab. Jarosław Ławski; data zakończenia: marzec 2017 roku).
Generalnym założeniem projektu jest wydanie w formie III-tomowej publikacji ponad ośmiuset artykułów  wybitnego badacza i literata z Podlasia, pisanych na przestrzeni jego całego życia (1845–1910) do ponad sześćdziesięciu najważniejszych czasopism społecznych i kulturalnych XIX wieku. Edycja ma służyć przywróceniu nauce i obiegowi czytelniczemu efektów wieloletniej pracy Zygmunta Glogera, badacza o niezwykle różnorodnych zainteresowaniach, a ponadto bystrego obserwatora i komentatora życia codziennego drugiej połowy XIX wieku i pierwszej dekady wieku XX.
Gloger, ze względu na rozpiętość zainteresowań i typową dla dziewiętnastowiecznych badaczy omnikompetencję, daje w swoich tekstach złożony, mozaikowy obraz całej epoki charakteryzowanej mianem „dziewiętnastowieczności”. Rozproszone w ówczesnych periodykach, zapomniane i zlekceważone, drobne artykuły Glogera stanowią dziś równie cenne źródło wiedzy, co jego teksty wydane w formie wydawnictw zwartych, wciąż czytane, cenione i wznawiane. Informacje podawane przez Glogera często przekraczają granice jednej dyscypliny, dlatego na przykład wiele jego tekstów etnograficznych będzie ważnym punktem odniesienia dla literaturoznawców, wiele relacji z wypraw archeologicznych zawiera bogate opisy społeczeństwa etc.
Wysoko należy ocenić również walory estetyczne „pism rozproszonych” starożytnika z Jeżewa. Gloger odznaczał się niewątpliwie talentem pisarskim i jego relacje mogą być czytane jako doskonała literatura faktu, nierzadko posiadająca cechy reportażu. „Pisma rozproszone” to również wiersze, eseje, błyskotliwe felietony. Z całą pewnością warto spojrzeć na Glogera jako na twórcę literatury. Co najważniejsze: teksty zebrane w trzech tomach „pism rozproszonych” nigdy dotąd nie były publikowane jako całość ani też wznawiane od czasów Glogera.
Podstawowe cele naukowe przedkładanego projektu badawczego: Krytyczna, III-tomowa, naukowa edycja „pism rozproszonych” Zygmunta Glogera; inauguracja systematycznych badań nad naukowym, estetycznym i literackim kształtem tekstów, publikowanych w Pismach rozproszonych. Wprowadzenie do edukacji uniwersyteckiej zajęć poświęconych Glogerowi. W celu podjęcia i systematycznego przeprowadzenia wskazanej inicjatywy edytorskiej i naukowej Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego w porozumieniu z Uniwersytetem w Białymstoku (Wydział Filologiczny), powołała Zespół Badawczy „Glogerianum”, który opracowuje edycję Pism rozproszonych we współpracy z kompetentnymi uczonymi z kraju i zagranicy.

Tom I

Zobacz

Spis treści

Wstępy oraz materiały pomocnicze

Rozdział I

Rozdział II

Rozdział III

Rozdział IV

Rozdział V

Rozdział VI

Rozdział VII

Rozdział VIII

Rozdział IX

Rozdział X

Rozdział XI

Rozdział XII

Rozdział XIII

Rozdział XIV

Rozdział XV

Rozdzial XVI

Rozdział XVII

Rozdział XVIII

Indeksy

Tom II

Zobacz

Spis treści

Wstępy oraz materiały pomocnicze

Rozdział I

Rozdział II

Rozdział III

Rozdział IV

Rozdział V

Rozdział VI

Rozdział VII

Rozdział VIII

Rozdział IX

Rozdział X

Rozdział XI

Rozdział XII

Rozdział XIII

Rozdział XIV

Rozdział XV

Rozdział XVI

Rozdział XVII

Rozdział XVIII

Rozdział XIX

Rozdział XX

Rozdział XXI

Rozdział XXII

Rozdział XXIII

Rozdział XXIV

Rozdział XXV

Rozdział XXVI

Rozdział XXVII

Rozdział XXVIII

Rozdział XXIX

Rozdział XXX

Rozdział XXXI

Summary

Noty o autorach

Spis ilustracji